Mehmet Âkif Ersoy (1873 – 1936)

Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin ulusal marşı olan İstiklâl Marşı’nın yazarı, şair, veteriner hekim, öğretmen ve siyasetçi Mehmet Âkif Ersoy, 20 Aralık 1873 tarihinde İstanbul’un Fatih ilçesinde doğdu. Babası Fatih Camii medrese hocalarından Kosova doğumlu Mehmet Tahir Efendi, annesi ise Buhara asıllı Emine Şerif Hanım’dır. Doğumuna ebced hesabıyla karşılık gelen “Ragîf” ismi verilse de ailesi ve çevresi tarafından “Âkif” olarak çağrıldı.

Fatih Merkez Rüştiyesi’ni ve Mülkiye İdadisi’ni tamamladıktan sonra ailesinin yaşadığı maddi zorluklar nedeniyle meslek edindiren Ziraat ve Baytar Mektebi’ne kaydoldu ve burayı 1893 yılında birincilikle bitirdi. Bir süre veteriner hekimlik ve hocalık yapan Âkif; sporla, özellikle de güreş ve yüzücülükle ilgilendi. II. Meşrutiyet’in ardından Sırat-ı Müstakim (sonraki adıyla Sebîlürreşâd) dergisinin başyazarlığını üstlendi.

Milli Mücadele yıllarında Anadolu’yu gezerek camilerde verdiği coşkulu vaazlarla halkı örgütledi. I. TBMM’de Burdur milletvekili olarak yer aldı. 1921 yılında düzenlenen yarışmaya katılarak Türk ordusuna ithaf ettiği İstiklâl Marşı, 12 Mart 1921’de Millî Marş olarak kabul edildi. Kazandığı para ödülünü dârülmesâî adlı hayır kurumuna bağışladı. Cumhuriyetin ilanından sonra uzun yıllar Mısır’da yaşayan “Millî Şair”, tedavi amacıyla döndüğü İstanbul’daki Mısır Apartmanı’nda 27 Aralık 1936’da vefat etti.

Edebî Şahsiyeti ve Eserleri

Mehmet Âkif, toplumcu ve gerçekçi bir sanat anlayışıyla Türk şiirine yeni bir soluk getirdi. Şiirlerinde realizm ile maneviyatı, toplumsal eleştiri ile milli heyecanı ustalıkla birleştirdi. Aruz veznini Türkçe konuşma diline ve sokak diline en başarılı uygulayan şairlerden biri kabul edilir. İstiklâl Marşı’nı milletin eseri saydığı için safahatına almamış, diğer tüm şiirlerini Safahat adlı külliyatında toplamıştır.

Başlıca Eserleri:

• Şiir (Safahat Kitapları):
  • Safahat (Birinci Kitap, 1911)
  • Süleymaniye Kürsüsünde (1912)
  • Hakkın Sesleri (1913)
  • Fatih Kürsüsünde (1914)
  • Hatıralar (1917)
  • Âsım (1924)
  • Gölgeler (1933)